Connect with us

پروژۀ پلانهای استراتژی توسعۀ شهری(SDP)

 

معرفی پروژه طرح و ترتیب پلان های شهری (S D P)، چارت تشکیلات، مسؤلیت های وظیفوی، فعالیت ها ودست آوردهاو پلان های آینده

به منظور بررسی تمام سطوح ساختاری کشور (ملی، منطقه ای و شهری) و حکمروایی خوب شهری (Good Governances) و ایجاد نظام وسیستم پلانگذاری شهری جهت تهیه وترتیب پلانهای استراتیژیک و ماستر پلانهای شهری با هماهنگی ارگانهای ذیربط شهری، در سال1385 پروژه طرح و ترتیب پلانهایشهری (SDP)  با دستور مقام وزرات شهرسازی و مسکن و با همکاری مسئولین و هیأت رهبری آن زمان ایجاد گردید.

اهداف پروژه

1-  انکشاف متوازن و تحقق عدالت اجتماعی در سایه طرح و ترتیب پلان‌های استراتژیک شهری.

2-  دستیابی به توسعه پایدار از طریق تعیین چشم انداز و اکشن پلان‌ها با استفاده از مشارکت مردمی و ظرفیت‌های اجتماعی.

3-  توجه به اقشار ضعیف جامعه و اتخاذ سیاستهای حمایت از آنها و ارتقاء جایگاه اقشار ضعیف در سند استراتژی توسعه شهری.

4-  شناسایی محرکهای اقتصادی شهر و منطقه و استفاده از آنها برای توسعه شهر.

5-  ممانعت از قطبی شدن مراکز شهری بزرگ و معضلات پس از آن.

6-  شناسایی پتانسیل های شهری  منطقه و پیشنهاد ساز و کارهای مناسب اقتصادی به منظور جذب نیروی کار محلی و جلوگیری از مهاجرت های شغلی.

7-  انکشاف پایدار شهری و حفاظت از محیط زیست.

8-  دسترسی عادلانه به خدمات شهری با ایجاد و تطبیق پلان‌های استراتژیک شهری.

9-  جلوگیری از تخریب ساحات زراعتی که برای افغانستان نقش حیاتی دارد.

10-    جلوگیری از غصب زمین و ساخت و سازهای خودسر خلاف ماسترپلانها.

11-    ساختارمند کردن ساخت و سازها با تأسی گرفتن از علم و تکنالوژی مدرن.

12-    جلوگیری از تخریب ساحات تاریخی که بازتاب دهنده هویت کهن افغانی می باشد.

روند تهیه و اجرای پلان های تهیه شده در پروژه

پروژه طرح و ترتیب پلان های شهری(SDP  جهت نایل آمدن به اهداف فوق الذکر، بصورت خستگی ناپذیر با استفاده از متخصصین و انجنیران داخلی تلاش نموده و یکی از پروژه های پر دست‌آورد در وزارت شهرسازی و مسکن می باشد که از آوان تاسیس تا کنون موفق به ساختن160 پلان استراتیژیک برای شهرها و ولسوالی های کشور گردیده و ضمناً نسبت ضرورت در بخش ماستر پلان ها و پلان های تفصیلی نیز همکار ریاست شهر سازی بوده است.

 اکنون مطابق به قانون شهرسازی افغانستان ماده سوم که انواع پلان های شهری را تعریف و در آن جایگاه پلان استراتیژیک و پلان های عادی شهری بطور صریح مشخص گردیده است و پروژه طرح و ترتیب پلان های شهری، پلان های مذکور را برای شهرهای کشور تهیه می نماید.

جایگاه پلان عادی شهری در میان انواع پلان های شهری، جایگاه واضح و روشن و نوع پلان آن پاسخگو به نیازمندی های شهری میباشد.  پلان عادی نوع پلان های می باشد که جهت جواب گویی به نیازهای حاد و فوری شهر ها تهیه می گردد و از ترکیب خصوصیت ماسترپلان ها و پلانهای تفصیلی این طرح بوجود می آید. امروزه اکثریت مطلق شهرهای دارای مشکلات عدیده و حاد می باشند که این مشکلات حاد شامل ایجاد شدن مناطق خود سر و غیرپلانی، تنظیم نبودن زیرساخت ها، منظم نبودن ساختار و فرم شهری و غیره می باشند، که ایجاب می نماید برای انها پلان های عادی شهری تهیه و به این مشکلات پاسخ داده شود.

اما جایگاه پلان استراتیژیک در میان انواع پلان های شهری، جایگاه واضح و برازنده بوده و امروزه در دنیا طرح های ساختاری- راهبردی جایگزین ماسترپلان های شهری می باشد، زیرا ناکامی ماسترپلان ها با در نظرداشت بلند بودن افق طرح و عدم انعطاف پذیری انها باعث گردیده تا در دنیا دیگر بدنبال تهیه پلان های ساختاری راهبردی باشند تا تهیه ماسترپلان ها.

نکته اساسی و قابل تذکر در قسمت جایگاه طرح های ستراتژیک در این است که ماسترپلان ها دارای فرایند طرح سه مرحله  ای (شناخت ، تجزیه و تحلیل و پیشنهادات) می باشد و در ان فرایند اجرا و شرایط تحقق جای ندارد اما در طرح های استراتژیک علاوه بر فرایند سه مرحله ای ماسترپلان ها فرایند اجرا، شرایط تحقق و ارزیابی شامل گردیده است.

در طرح های ساختاری راهبردی در هر شهر ابتدا تعیین ساختار توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، و کالبدی مدنظر قرارگرفته و سپس راهبردهای لازم برای تحقق ساختارهای فوق ارائه می گردد.

پروژه طرح و ترتیب پلان های شهری (SDP) جهت دست یافتن به اهداف تعریف شده برای پروژه و جهت تهیه نمودن طرح های شهری کارا و موثر ، پلان های شهری خودرا بارویکرد CDS تهیه می نماید.

استراتژی توسعه شهری (City Development Strategy) عبارت است از فرایند تهیه چشم انداز بلند مدت یک شهر که بر اساس آن Action plan  های کوتاه مدت تهیه می گردد.

اهداف استراتژی توسعه شهرکه باید در تمامی مراحل تهیه و اجرا آن در نظر گرفته شوند عبارتند از :

1-     دستیابی به مدیریت و حاکمیت شهری بهبود یافته .

2-     دستیابی به رشد اقتصادی و اشتغال فزاینده .

3-     کاهش فقر و تداوم ان .

استراتژی توسعه شهری دارای چهار رکن می باشد که عبارتند از :

1-     Livable City  شهر قابل زندگی ، شهری است که تمامی ساکنین ان از فرصت های یکسان برای مشارکت و بهره مندی از زندگی سیاسی و اقتصادی شهر برخوردار باشند.

2-      رقابت پذیر Competitiveness : شهر های هستند که اقتصاد قوی با رشد اشتغال، در امد و سرمایه گذاری همه جانبه دارند. لازمه توسعه کارامد شهری فراهم اوردن شرایط مناسب برای افزایش بهره وری افراد و موسسات است. در شهر های رقابتی تولید، سرمایه گذاری، اشتغال و تجارت به شکل پویاو در ارتباط با فرصت های بازار شکل می‌گیرد.

3-      قابل بانکی بودن Bankability  : شهر های هستند که دارای سیستم مالیه شهری کارامد در استفاده از منابع در آمدی و هزینه ای خود هستند.

4-     مدیریت و حاکمیت خوب شهری Good urban management and governance : حاکمیت شهری به استفاده از قدرت برای اداره توسعه اقتصادی و اجتماعی شهر گفته می شود . عناصر حاکمیت خوب شهری عبارتند از :

1-     حساب پس دهی

2-     شفافیت

3-     اصل رقابت.

عناصر اصلی CDS  عبارتند از :

1-     طراحی و ارزیابی ( تشکیلات سازمانی برای فرایند و ارزیابی وضعیت موجود شهر)

2-     چشم انداز و استراتیژِی (تعیین چشم انداز بلند مدت و تعیین استراتیژی ها )

3-     اجرا و نظارت ( اجرای Action plan ، نهادینه کردن فرایند CDS و نظارت برآن ، مرور استراتیژیها)

نتایج مورد انتظار CDS :

1-     تغییرات مدیریتی و نهادی

2-     برنامه های سرمایه گذاری ( شامل زیرساخت های اجتماعی و فرهنگی )

3-     مکانیزم های نظارتی.

با در نظرداشت انچه در فوق  بیان گردید و با در نظرداشت وضعیت نا مناسب شهرهای کشور مخصوصاً غیر پلانی و حاشیه بودن قسمت های زیاد از شهرهای کشور و با درنظرداشت اینکه کمتر از یک سوم شهر های ما دارای ماسترپلان می باشند آیا بازهم جایگاه و اهمیت پلان های استراتژیک واضح نبوده و مبهم می باشد؟

 


 

 

معلومات مختصر از دست‌آوردهای کلی پروژه (S D P)

پروژه طرح وترتیب پلانهای شهری (SDP)که در ابتدا تحت عنوانپروژهپلانهایانکشافیمنطقویازسال۱۳۸۵ بدینسودرچوکاتپروژه هایانکشافیوزارتامور شهرسازی ومسکنبه فعالیت آغازنموده ووظایفعمدهاینپروژهتهیهوترتیبپلانهایانکشافیمنطقویبهسطحکشوربوده،که ازشروعسال۱۳۸۵توانستهبرایهشتحوزهاقتصادیهشتگانهبه سطحملی )حوزهکابل،حوزهشمال،حوزهشرق،حوزهشمال شرق،حوزهغرب،حوزهجنوبغرب، حوزهجنوبوحوزهمرکزی(پلانانکشافیمنطقویرادرهشتحوزهتهیهنموده، درسال ۱۳۸۷ پروژه طرح پلانهای استراتژیک در چوکات وزارتامورشهرسازی و مسکن بوجود آمد وطیسال‌های۱۳۸۸ الی۱۳۸۹به فعالیت خویش ادامه داده و برایششولایت کشور)لوگر،غزنی، ننگرهار،کندهار،هلمندوجوزجان (  پلانهایانکشافیمنطقوی ولایتی رانیز تهیه وتکمیلنموده است .

و در اوایل سال ۱۳۹۰ پروژه پلانهای منطقوی نیز با آن مدغم گردیده وتحت نام (پروژه طرح وترتیب پلانهای شهری SDP)به فعالیت آغاز کرده که از سال متذکره تا ختم سال ۱۳۹۶ به تعداد ۱۱۴ پلانهای استراتژیک شهری را تهیه و به تعداد ۱۶ پلان استراتژیک را مرور و بازنگری نموده و نیز کارهای بازنگری ماسترپلان شهرکندهار و هرات درحال تکمیل شدن می باشد و کارهای بازنگری ماستر پلانهای شهر جلال آباد و مزارشریف ۶۵٪ تکمیل وکار بازنگری ماستر پلان شهرکندز ۴۰٪ تکمیل گردیده است که برای تکمیل نمودن آن کار جریان دارد.

دستاوردهای پروژه در سال مالی 1397

در سال مالی 1397، پروژه SDP با همکاری متخصصین و انجینران مرتبط با مسایل شهری در جهت پلان کاری با جدیت و تلاش فراوان و مطابق با نورم ها و مسایل به روز شهرسازی جهان، سعی در تهیه و ترتیب پلان های استراتژیک نموده و توانست 16 پلان استراتژیک را ویزه نماید و 4 پلان استراتژیک  آماده ویزه را به انجام برساند. همچنان 5 پلان استراتژیک و ماسترپلان های کندز، جوزجان و بلخ تحت کار است.

پلان های استراتژیک ویزه شده و آماده ویزه قرار ذیل می باشد:

شهرهای تیوره، شهر و فیروزکوه از ولایت غور، شهر ترینکوت از ولایت ارزگان، شهر چاریکار از ولایت پروان، شهر زرنج از ولایت نمیروز، شهر ارگون از ولایت پکتیکا، شهر میمنه از ولایت فاریاب، شهر فراه مرکز ولایت فراه، شهرهای دوشی و اندراب از ولایت بغلان، شهر حضرت سلطان از ولایت سمنگان، شهرهای دامان، تخت پل و میوند از ولایت کندهار، شهر خدیر از ولایت دایکندی، شهر آبیک از ولایت سمنگان، میدان شهر از ولایت میدان وردک، متاخان و زرغون شهر از ولایت پکتیکا.

 

 

گزارش ربع اول سال مالی 1397 پروژه طرح پلانهای شهری ( SDP )

پروژه SDP در سال مالی 1397 روی سه برنامه مشخص چون:

1- تهیه وترتیب پلان های سترا تیژیک شهری ولسوالی های تیوره ،شهرک ، ده صلاح ،اندراب، متاخان، برمل، زرغون شهر وچمکنی ولایت های غور، بغلان، پکتیکا وپکتیا.

2- تهیه وترتیب پلانهای های شهری میدان شهر، تالقان، شبرغان، پلخمری وقلعه نو.

3- مرور وبازنگری به ماسترپلان های شهرهای بزرگ (جلال آباد، مزارشریف، کندز) و مرور ۸ پلان استراتژیک کار و فعالیت می نماید.

به طور مشخص در ربع اول سال مالی 1397 روی مرور و بازنگری به ماستر پلان شهر جلال آباد مرکز ولایت ننگرهار که قیمت مجموعی آن 10 هزار دالر است و 30 درصد کار آن پیش رفته است کار کرده است. مرور و بازنگری به ماستر پلان شهر مزار شریف مرکز ولایت بلخ نیز از جمله فعالیت ها و مطابق پلان این ربع بوده که قیمت مجموعی آن 5 هزار دالر تخمین شده و کار آن 30 در صد پیش رفته است. مرور و بازنگری به ماستر پلان شهر کندز مرکز ولایت کندز نیز از فعالیت دیگر این ربع بوده که جمع آوری معلومات آن صد درصد تکمیل شده، سروی و مشاهده ساحه 30 درصد پیش رفته است.

گزارش ربع دوم سال مالی 1397 پروژه طرح پلانهای شهری ( SDP )

ربع دوم سالی مالی 1397 پروژه SDP فعالیت های را در بخش تحلیل و ترسیبم  بازنگری و مرور بر پلان استراتیژیک که در ربع اول بالای آن کار صورت گرفته بود انجام شده است و در پهلوی آن روی فعالیت های جدیدی چون: تهیه وترتیب پلان استراتژیک ولسوالی تیوره ولایت غور که شامل ترسیم شیمای زیربنا ها، تهیه و تدوین راپور و تحلیل وضع موجود می گردد کار صورت گرفته است. همچان فعالیت های در قسمت تهیه وترتیب پلان استراتژیک ولسوالی شهرک ولایت غور، مرور وبازنگری  پلان استراتژیک شهرفیروزکور مرکز ولایت غور، طرح وترسیم ماسترپلان انکشافی شهرجلال آباد، مزار شریف، ولسوالی تیوره ولایت غور، مرور وبازنگری  پلان استراتژیک شهرفیروزکور مرکز ولایت غور، شهرفراه مرکز ولایت فراه، تهیه وترتیب پلان استراتژیک ولسوالی اندراب(بنو) ولایت بغلان، ولسوالی دوشی ساحه (کیله گی) ولایت بغلان،  ولسوالی ده صلاح (اندراب) ولایت بغلان که شامل سروی، جمع اوری معلومات، تهیه پلان لندیوز وبیشتراز20 قطعه نقشه GIS، ترسیم شیمای زیربناها و تحلیل و ترسیم و ضع موجود می گردد انجام شده است کار بالای این پروژه ها در سال 1396 عملاً آغاز شده است و فیصدی پیشرفت کار نیز نظر به حجم و نوعیت فعالیت ها متفاوت است و مطابق به پلان کار بالای آن به صورت منظم و دوامدار جریان دارد.